Ga naar de inhoud

De ‘Nieuwe’ Molendatabase

De meeste molenliefhebbers weten dat er al heel lang twee verschillende molendatabases op het web te vinden zijn. De eerste versie is die op de website van de vereniging De Hollandsche Molen, welke voortkomt uit Het Nederlands Molenbestand, voor oudere liefhebbers bekend als het ‘Rode Boekje’ dat sinds 1981 verscheen. Deze ‘oerdatabase’ is jarenlang samengesteld en uitgegeven door Eric Zwijnenberg zoals bekend. Bladerend in de achtste druk overvalt mij een nostalgisch gevoel. Jarenlang spitte ik het boekje door, met zijn afkortingen voor molentypes en wieksystemen. Eric zijn inventarisatie verscheen uiteindelijk integraal op de website Molens.nl

De tweede database was ook weer een echt grassroots initiatief. Een aantal molenliefhebbers startte deze database in 1999: ‘De Molendatabase.nl’. Deze molendatabase was een uitgebreidere inventarisatie van gegevens dan de meer overzichtelijke database van De Hollandsche Molen, en werd door de vrijwillige beheerders zoals Bert Bulder, Leo Middelkoop e.a. ook steeds verder uitgebreid. Er kwam een aparte Windmotoren-database en een Weidemolen-database. 

Recent werd ook nog een ‘Motorendatabase’ toegevoegd, die zich focust op de nog bij molens aanwezige oude (ruwolie of gas)motoren. Ook weer een schitterend initiatief en prachtig overzichtelijk met een landelijk kaartje waarop alle motoren te zien zijn.

Ondertussen werd ook een ‘verdwenen molendatabase’ (molendatabase.org) ontwikkeld. Drijvende kracht hierachter is Nelly Sonneveld-Riper. Hiervoor werd dezelfde database-software, layout en hosting gebruikt als molendatabase.nl. Deze site richt zich op alle molens die ooit in Nederland gestaan hebben, voor zover bekend. Dat betekent ook meerdere vermeldingen als een molen een of meerdere voorgangers had. Dat de URL van deze molendatabase erg lijkt op die van de ‘bestaande’ molens vond ik altijd wel wat verwarrend. 

Waar de database achter Molens.nl vooral een overzichtelijke pagina per molen geeft met wat algemene informatie, spitste de Molendatabase zich helemaal toe op de techniek, geschiedenis en foto, van binnen en van buiten. Iedereen kon zijn bijdrage opsturen en dankzij de niet aflatende inzet van de vrijwilligers kon je je gegevens vrij snel op de website terugvinden. Ook worden ingezonden foto’s als het even kan direct op bij de betreffende molen geplaatst. Ondertussen kun je hier zelfs de roenummers terugvinden van tot soms 2 generaties roeden terug! Voor en door vrijwilligers, met steun van slechts enkele sponsoren.

“In november 2020 is de Stichting Molendatabase opgericht. Het doel van de Stichting Molendatabase is het samenvoegen van de ‘Molendatabase,’ de ‘Database van Verdwenen Molens’ en het ‘Molenbestand’ van De Hollandsche Molen. Dit om het voortbestaan van deze waardevolle datacollecties voor de toekomst zeker te stellen op één centrale plek.” van de site molendatabase.nl

De database op Molens.nl heeft als doelgroep vooral de incidentele molenbezoeker en meer oppervlakkige liefhebber naar mijn idee, terwijl de Molendatabase en aanverwante sites zich echt richt op de fanatieke molenliefhebbers, molenaars, molinologen en ‘feitjesmensen’. Ondanks de specifieke doelgroepen, voelde het toch voor vele in de molenwereld als ‘dubbelop’. Plus, naar welke database stuur je nu je wijzigingen of foto’s? Alles moet ook twee keer worden aangepast bijvoorbeeld. Dat kan efficiënter.

“Op donderdag 21 september werd feestelijk de nieuwe Nederlandse Molendatabase gelanceerd. Ruim twee jaar is er door alle betrokkenen keihard gewerkt om drie databases samen te voegen. De nieuwe Nederlandse Molendatabase combineert de collecties van molendatabase.nl, molendatabase.org en molens.nl. Met ruim 19.000 Nederlandse molens uit heden en verleden is het een compleet bestand van werkende en verdwenen Nederlandse molens.aldus het persbericht van De Hollandsche Molen.

Wat houdt de samenvoeging in de praktijk in? Als eerste valt op dat de lay-out van molendatabase.nl wat gewijzigd is maar nog steeds de zelfde look heeft. Het is een verzamelpagina met verschillende infoblokken. Meest opvallende wijziging is het kleurige logo van De Hollandse Molen aan de rechter kant. De integratie zit hem er in, dat als nu zoekt, de resultaten van zowel de bestaande als verdwenen molens worden gepresenteerd. Middels tabbladen kun je in het zoekresultaat snel filteren op ‘bestaand’ en ‘verdwenen’. In het menu rechtsboven vind je naast ‘Molendatabase’, ook nog ‘Roedendatabase’, ‘Assendatabase’ en ‘Motorendatabase’.

Het molenoverzicht op de website van De Hollandsche Molen vertoont nog steeds algemene informatie van alle molens in Nederland maar linkt voor verdere informatie naar de Molendatabase. Dit gaat als volgt: Onder het menu ‘Molens zijn dichterbij dan je denkt‘ zijn molens in Nederland te vinden met een algemene tekst en een klein aantal gegevens. Vervolgens kun je doorklikken naar ’technische informatie’ en deze link brengt je naar de pagina van deze molen op de ‘molendatabase.nl’. Ook kun je nog een link volgen naar ‘historische informatie’, welke je brengt op het Allemolens.nl zoekresultaat voor deze molen. Dit voelt een beetje als een ‘kunstgreep’ om allemolens ook een plek te geven want je krijgt daar geen kant-en-klaar historisch verhaal, dat vind je juist op de molendatabase.

In ieder geval een goed initiatief voor de molenkennis in Nederland, en een pluim voor alle vrijwilligers, die hier aan meegewerkt hebben en die hopelijk nog lang door zullen gaan!

3 reacties op “De ‘Nieuwe’ Molendatabase”

  1. De hierboven gepresenteerde vroege historie van de Nederlandse molendatabases doet niet helemaal recht aan de werkelijke ontstaansgeschiedenis.
    Correct is dat er in den beginnen de papieren Nederlandse moleninventarisatie van Eric Zwijnenberg en zijn vader was: het rode boekje. Dat kende diverse ‘drukken’.
    Vervolgens werd in 1999 molendatabase.nl gelanceerd als eerste digitale inventarisatie van Nederlandse molens op het internet door Bert Bulder en Hans de Kroon.
    Een kleine twee jaar later volgde het online molenbestand van Vereniging De Hollandsche Molen.

    1. Beste Bert, bedankt voor je feedback. Ik zal het aanpassen. Dit was mij ook niet helemaal duidelijk, welke nou eerst was. Ik heb het stuk nog wel even aan Leo voorgelegd om te checken.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *